Molen De Vriendschap staat aan de Kerkstraat in Winsum, een achtkante stellingmolen waarvan alleen de kop draait om de wind te vangen. De molen stond hier van oorsprong niet: in 1785 liet molenaar Cornelis Jans Pel in Mensingeweer een oudere standerdmolen afbreken en vervangen door deze molen, die pas in 1801 naar Winsum werd verplaatst.
In 1801 werd de molen naar Winsum verplaatst, een gebeurtenis die nog is af te lezen aan het opschrift "Anno 1801" op de baard van de molen. Van oorsprong was het een pelmolen, bedoeld om gerst te pellen tot gort. De molen had destijds geen stenen zolder om graan te malen.
Pas na 1941 kreeg de molen de naam De Vriendschap, toen het mechanische pellerijbedrijf Benes de molen kocht en de pelstenen en de waaierij liet slopen. Na jaren van verval kocht de gemeente Winsum de molen in 1967. Sinds 1992 is de Molenstichting Winsum eigenaar, die de molen sindsdien in stand houdt met vrijwillige molenaars.
De molen is te bezoeken wanneer de wieken draaien, wat doorgaans op zaterdag het geval is. Beide roeden van de molen, met een vlucht van 22,50 meter, zijn tegenwoordig zelfzwichtend: ze passen hun stand automatisch aan de windkracht aan.
Geschiedenis van Molen De Vriendschap
De geschiedenis van Molen De Vriendschap begint niet in Winsum, maar in Mensingeweer. Daar liet molenaar Cornelis Jans Pel in 1785 een oudere standerdmolen afbreken en vervangen door een nieuwe, achtkante stellingmolen. In 1801 werd deze molen naar Winsum verplaatst, wat nog te zien is aan het opschrift "Anno 1801" op de baard.
In de 19e eeuw wisselden eigenaren en molenaars elkaar af. Rond 1878 kwam er een koppel maalstenen op de eerste zolder, waarmee naast pellen ook malen mogelijk werd. In 1887 werd Aaltje Bartels Hopma eigenaar van de molen, en in 1890 kreeg de bovenas een gietijzeren uitvoering.
Op 1 februari 1935 brak tijdens het malen een zeilroede af. Sindsdien zijn beide roeden van de molen zelfzwichtend uitgevoerd, zodat ze zich automatisch aanpassen aan de windkracht. In 1941 kocht het mechanische pellerijbedrijf Benes de molen. De pelstenen en de waaierij werden gesloopt en de molen kreeg zijn huidige naam, De Vriendschap.
Na jaren van verval kocht de gemeente Winsum de molen in 1967. De gemeente liet dat jaar het rietdek aan de westkant vervangen, gevolgd door een grote restauratie in 1975-1976 met een nieuwe stelling, een nieuwe kap en een nieuw rietdek aan de oostkant. In 1992 nam de Molenstichting Winsum de molen over.
Ook daarna bleef onderhoud nodig: in 1994 werd het rietdek aan de westkant opnieuw vervangen, in 2006 werd de molen stilgezet vanwege de slechte staat van het gevlucht en in 2008 kreeg de molen een nieuwe staart. Een nieuwe binnenroede met aluminium kleppen maakte de molen in maart 2011 weer maalvaardig.
Veelgestelde vragen over Molen De Vriendschap
Wanneer is Molen De Vriendschap gebouwd?
De molen werd in 1785 gebouwd in Mensingeweer en in 1801 verplaatst naar Winsum, waar hij nog altijd staat.
Waarom heet de molen De Vriendschap?
De molen kreeg deze naam pas na 1941, toen het pellerijbedrijf Benes de molen kocht. Daarvoor was de molen onder een andere naam bekend.
Wat voor molen is De Vriendschap?
Het is een achtkante stellingmolen (bovenkruier), van oorsprong een pelmolen voor het pellen van gerst tot gort.
Is Molen De Vriendschap te bezichtigen?
Ja, de molen is te bezoeken wanneer de wieken draaien, wat doorgaans op zaterdag het geval is.