De A-kerk, officieel ook wel Der Aa-kerk genoemd, is een van de oudste kerken van Groningen, aan het Akerkhof vlak bij de Grote Markt. De kerk is genoemd naar het riviertje de Aa, waarlangs het gebouw ooit ontstond als kleine kapel.
Het gebouw is tegenwoordig niet meer in gebruik als kerk voor reguliere diensten, maar dient als sfeervolle locatie voor concerten, theater, exposities en andere evenementen. De opvallende, kleurrijke toren is een van de blikvangers van de Groningse skyline.
Als evenementenlocatie wordt de kerk ingezet voor een breed scala aan gelegenheden: van concerten en theatervoorstellingen tot recepties, feesten, beurzen en exposities. De hoge, sobere kerkruimte met zijn middeleeuwse gewelven geeft dat soort bijeenkomsten een bijzondere, enigszins plechtige sfeer die in een gewone zaal niet te vinden is.
Door de ligging op het Akerkhof, op loopafstand van zowel de Grote Markt als de Vismarkt, wordt de kerk vaak aangedaan tijdens een wandeling door de historische binnenstad, ook als er net geen evenement gaande is en het gebouw alleen van buiten te bewonderen is.
Geschiedenis van A-kerk
De oorsprong van de A-kerk ligt in een kleine kapel, gewijd aan Maria en de heilige Nicolaas, de beschermheilige van visserslieden. Deze kapel stond bij het riviertje de Aa en de westelijke haven van Groningen.
In 1247 werd de kapel een volwaardige parochiekerk, onder de naam Onze-Lieve-Vrouwe ter Aa-kerk. Tussen 1425 en 1495 werd de kerk herbouwd tot de gotische bakstenen kerk die nog altijd grotendeels bewaard is gebleven.
De kerk heeft in de loop der eeuwen flink te lijden gehad: de Beeldenstorm tijdens de Reformatie, oorlogsschade tijdens het Beleg van Groningen in 1672 en een blikseminslag zorgden telkens voor nieuwe schade en aanpassingen aan het gebouw.
Tijdens het Beleg van Groningen in 1672 raakte de toren zijn top kwijt, waarna een nieuwe, houten torenspits werd gebouwd. Op 23 april 1710 stortte deze toren echter spontaan in, waarbij twee mensen om het leven kwamen.
In 1711 werd een nieuwe toren voltooid, die er nog altijd staat. De drie luidklokken in de toren, gestemd op de tonen fis, dis en b, werden in 1714 gegoten door klokkengieter Crans uit Enkhuizen en worden nog altijd met de hand geluid.
Veelgestelde vragen over A-kerk
Waarom heet de kerk A-kerk of Der Aa-kerk?
De kerk is genoemd naar het riviertje de Aa, waar het gebouw oorspronkelijk als kapel bij ontstond.
Wanneer is de huidige toren van de A-kerk gebouwd?
De huidige toren is in 1711 voltooid, na het instorten van de vorige toren op 23 april 1710.
Worden er nog kerkdiensten gehouden in de A-kerk?
Nee, er worden geen reguliere kerkdiensten meer gehouden; het gebouw wordt gebruikt voor concerten, theater en exposities.
Is de A-kerk een rijksmonument?
Ja, de A-kerk is een rijksmonument (nr. 18423).