De Martinikerk aan de Grote Markt is een van de oudste en belangrijkste kerken van de stad Groningen. De kerk is genoemd naar Sint-Martinus van Tours, de beschermheilige van het bisdom Utrecht waartoe Groningen vroeger behoorde.
Het gebouw valt vooral op door zijn lange geschiedenis van verbouwingen, die begon in de 13e eeuw en zich voortzette tot in de 16e eeuw. Binnen in de kerk staat een van de grootste en beroemdste barokorgels van Noord-Europa, een belangrijke reden waarom ook orgelliefhebbers van ver buiten de provincie de kerk bezoeken.
Buiten de reguliere openingstijden voor bezichtiging is de kerk ook een actieve concertlocatie. Naast orgelconcerten, waarbij regelmatig de vaste organist van de kerk achter het instrument zit, worden er ook grotere klassieke concerten georganiseerd, ook rond de kerstperiode. De kerk wordt daarnaast wel eens gebruikt voor grote, plechtige bijeenkomsten van de stad en de Rijksuniversiteit Groningen, zoals de opening van het academisch jaar.
Door de ligging direct aan de Grote Markt, naast de Martinitoren, wordt een bezoek aan de Martinikerk vaak gecombineerd met een rondje over het plein of een beklimming van de toren ernaast. Binnen is de ruimte vooral rustig en sober, met de nadruk op de hoge gewelven en het orgel, in contrast met de bedrijvigheid van het plein erbuiten.
Geschiedenis van Martinikerk
De oudste delen van de Martinikerk dateren uit de 13e eeuw, toen de kerk werd gebouwd als een kruisvormige kerk in Romaans-Gotische stijl. In de 15e en 16e eeuw werd de kerk flink uitgebreid tot de vorm die grotendeels bewaard is gebleven.
De kerk is genoemd naar Sint-Martinus van Tours, de patroonheilige van het bisdom Utrecht waartoe Groningen in de middeleeuwen behoorde. De naam is ook terug te zien in de naam van de aangrenzende Martinitoren, de klokkentoren die bij de kerk hoort.
Een belangrijk onderdeel van de Martinikerk is het orgel, waarvan orgelbouwer Arp Schnitger in 1691 een restauratie-/uitbreidingscontract kreeg. Dat werk was eind 1692 voltooid. Het Principaal 32' in het pedaal is het enige onderdeel van Schnitgers werk dat nog origineel bewaard is gebleven.
In de 20e eeuw werd het orgel grondig gerestaureerd door orgelbouwer Jürgen Ahrend, in twee fases tussen 1976 en 1984, met als uitgangspunt de situatie van het instrument in 1740. Het orgel heeft 53 registers, verdeeld over drie manualen en een pedaal.
Tegenwoordig wordt het orgel nog regelmatig gebruikt voor concerten, onder meer tijdens de Martini Orgelcompetitie Groningen. De Martinikerk is daarmee niet alleen een historisch monument, maar ook een levendige concertlocatie.
Veelgestelde vragen over Martinikerk
Waarom heet de Martinikerk zo?
De kerk is genoemd naar Sint-Martinus van Tours, de patroonheilige van het bisdom Utrecht waartoe Groningen vroeger behoorde.
Hoe oud is de Martinikerk?
De oudste delen van de kerk dateren uit de 13e eeuw; in de 15e en 16e eeuw is de kerk flink uitgebreid.
Wat is er bijzonder aan het orgel van de Martinikerk?
Het orgel is een van de grootste barokorgels van Noord-Europa en bevat nog een origineel onderdeel van orgelbouwer Arp Schnitger uit 1692.
Worden er concerten gegeven in de Martinikerk?
Ja, naast bezichtiging is de kerk regelmatig het decor van orgelconcerten en grotere klassieke concerten.