De Torenkerk staat aan de Kerkstraat in Winsum, op een van de wierden waarop het dorp is gebouwd. Het is een eenbeukig kerkgebouw waarvan de zuidmuur van het schip mogelijk nog uit de 12e eeuw stamt, wat deze muur tot het oudste bewaarde onderdeel van de kerk maakt.
Het koor vertoont bouwkenmerken uit de 13e eeuw en is gedekt met romaanse pannen. De toren is van latere datum en kreeg in de 18e eeuw forse aanbouwen, waardoor het middeleeuwse deel van de toren grotendeels aan het zicht onttrokken raakte. Een bijzonderheid is de trap naar de toren, die aan de buitenkant van het gebouw is aangebracht.
Binnen bevindt zich een offerblok uit 1692 en liggen talrijke grafzerken uit de 17e eeuw en later, waaronder de zerk voor O. Tamminga uit 1652. In de toren hangt een klok van klokkengieter N. Sickmans uit 1633, met een doorsnee van 122 centimeter, en een mechanisch smeedijzeren torenuurwerk van T. Pijttersz uit Leeuwarden, eveneens uit 1633.
De naam Torenkerk is relatief jong: het gebouw werd pas in 2003 onder deze naam bekend, als praktisch onderscheid met de Sint Nicolaaskerk verderop in Obergum. Op het omliggende kerkhof staat de oudste bewaarde grafzerk uit 1667.
Geschiedenis van Torenkerk Winsum
De Torenkerk aan de Kerkstraat staat, net als de Sint Nicolaaskerk in Obergum, op een van de wierden van Winsum. Van het kerkgebouw is de zuidmuur van het schip mogelijk nog 12e-eeuws. Het koor vertoont bouwkenmerken uit de 13e eeuw en is belegd met romaanse dakpannen.
De toren maakte in de loop der eeuwen een eigen ontwikkeling door. In de 18e eeuw werd hij voorzien van forse aanbouwen, waardoor het middeleeuwse deel van de toren er grotendeels achter schuilging. De trap die toegang geeft tot de toren werd daarbij aan de buitenkant van het gebouw aangebracht, in plaats van inpandig.
Het interieur bewaart sporen van eeuwenlang gebruik: een offerblok uit 1692, en talrijke grafzerken uit de 17e eeuw en later, waaronder de zerk voor O. Tamminga uit 1652. Op het kerkhof rond de kerk ligt de oudste bewaarde grafsteen uit 1667.
In de toren hangt een luidklok die klokkengieter N. Sickmans in 1633 goot, met een doorsnee van 122 centimeter. Uit hetzelfde jaar dateert het mechanische, smeedijzeren torenuurwerk, gemaakt door T. Pijttersz uit Leeuwarden, dat nog altijd in de toren aanwezig is.
De huidige naam Torenkerk is van recente datum: het gebouw werd pas in 2003 zo genoemd, als praktisch onderscheid met de andere kerk van Winsum, de Sint Nicolaaskerk aan het Kerkpad in Obergum.
Veelgestelde vragen over Torenkerk Winsum
Waarom heet de kerk Torenkerk?
De naam Torenkerk is pas sinds 2003 in gebruik, als onderscheid met de Sint Nicolaaskerk, de andere kerk van Winsum.
Hoe oud is de Torenkerk?
De zuidmuur van het schip is mogelijk nog 12e-eeuws, het koor vertoont bouwkenmerken uit de 13e eeuw en de toren kreeg in de 18e eeuw zijn huidige aanbouwen.
Is de Torenkerk een rijksmonument?
Ja, de kerk met toren en kerkhof is een rijksmonument, geregistreerd onder nummer 39030.
Kun je de Torenkerk van binnen bezichtigen?
De kerk is niet doorlopend vrij toegankelijk; een bezoek van binnen is doorgaans alleen mogelijk via een sleuteladres of tijdens georganiseerde evenementen en wandelroutes.