Blog

Scheemda in Groningen: bezienswaardigheden, activiteiten en tips

Scheemda is een dorp en voormalige gemeente in de landstreek Wold-Oldambt, in Oost-Groningen, nu onderdeel van de gemeente Oldambt, op ongeveer 53°10' NB, 6°58' OL. Scheemda telde op 1 januari 2023 5.085 inwoners (ongeveer 790 per km², inclusief Eexta, Eextahaven, Scheemdermeer en Scheemderzwaag) op een oppervlakte van 6,67 km² (6,44 km² land, 0,23 km² water); in 1795 telden Scheemda en Eexta samen 1.203 inwoners, in 1899 waren dat er 2.497 en in 1998 5.240. De Groningse namen zijn Scheemde en Scheemte; de herkomst van de naam is onzeker, met een oudere verklaring als "heemsteden van Eexta" en verschillende hypothetische Oudsaksische of dialectverklaringen.

Het dorp ontstond in de tiende of elfde eeuw als veenontginningsnederzetting langs de Munter Ae; het eerste document over Scheemda en Eexta, uit 1391 of 1420, gaat over afwateringsproblemen. Overstromingen en bodemdaling, waaronder Dollarddoorbraken, dwongen het dorp eind vijftiende eeuw te verhuizen naar een hogere kleirug.

Station Scheemda
Station Scheemda, rijksmonument aan de spoorlijn uit 1868. Foto: W. Mensinga / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Bezienswaardigheden in Scheemda

  • Hervormde kerk Eenvoudige schipkerk met een losstaande toren uit 1570.
  • Ol Kerkhof Archeologische resten van eerdere kruiskerken, opgegraven in 1988-1989.
  • Weem van Eexta Dertiende-eeuwse voormalige pastorieboerderij met een dak uit ongeveer 1250; particulier eigendom.
  • Station Scheemda en De Toekomst Het station en de voormalige strokartonfabriek De Toekomst zijn beide rijksmonument.
  • Esbörg Voormalig herenhuis, tot 2017 in gebruik als jeugdherberg.

Geschiedenis van Scheemda

In 1585 werd het Spaanse Diep gegraven, later rond 1635 uitgebouwd tot het Winschoterdiep; in 1868 kwam de spoorlijn. Eexta werd in 1964 bij het dorp gevoegd. Scheemda werd in 1808 een zelfstandige gemeente, ging in 1990 op in de gemeente Scheemda en in 2010 in de gemeente Oldambt; in 1992 werd de A7 langs het dorp aangelegd.

Nieuw-Scheemda maakte vanaf 1808 deel uit van de gemeente Scheemda, samen met Scheemda en Eexta; tot 1798 deelden Scheemda en Nieuw-Scheemda het kerkelijk bestuur, inclusief de verkiezing van predikanten en schoolmeesters, en hadden ze samen één afgevaardigde in het zijlvest. Nieuw-Scheemda staat te boek als apart dorp met ongeveer 290 inwoners (2006); het nabijgelegen 't Waar telt ongeveer 150 inwoners — beide dus eigen, kleinere plaatsen naast het grotere Scheemda.

Overnachten in Scheemda

Bekijk alle verblijven →

Wonen en verblijven in Scheemda

Scheemda ligt in de provincie Groningen, in de gemeente Oldambt.

Wie wil overnachten, vindt in deze gids 2 overnachtingsmogelijkheden in en rond Scheemda.

Bereikbaarheid van Scheemda

Scheemda ligt op ongeveer 26 kilometer van het centrum van de stad Groningen.

Veelgestelde vragen over Scheemda

In welke gemeente ligt Scheemda?

Scheemda ligt in de gemeente Oldambt, in de provincie Groningen.

Wat is er te doen in Scheemda?

In en rond Scheemda staan in deze gids 3 activiteiten, naast eten & drinken en overnachtingsmogelijkheden in de buurt.

Waar kan ik eten en overnachten in Scheemda?

Deze gids koppelt 0 eetgelegenheiden en 2 overnachtingsmogelijkheiden aan Scheemda; bekijk de secties hierboven voor de actuele lijst.

Andere plaatsen in de omgeving