Schouwerzijl is een dorp in de gemeente Het Hogeland, in de provincie Groningen, aan het Reitdiep, waar een aanlegsteiger voor vaarrecreanten ligt, op ongeveer 53°20' NB, 6°27' OL. Het dorp telde op 1 januari 2023 90 inwoners, met 49 woningen, op een oppervlakte van 0,08 km² (geheel land); het inwonertal daalde van 269 in 1930 naar 90 in 2016. Het dorp is genoemd naar de zijl (spuisluis) in de Kromme Raken en de nabijgelegen wierde Schouwen; "Schouwen" wordt verklaard uit een woord voor vaartuig of voetveer, wat duidt op een overzetplaats per veerpont.
Het Schouwerzijlvest ontstond waarschijnlijk begin dertiende eeuw, na het afdammen van de Hunze, vermoedelijk op initiatief van de monniken van Oldeklooster en de Abdij van Aduard; het dorp ontstond op grond van die abdij. De sluis wordt voor het eerst genoemd in 1371; in 1849 verving een open stenen zijl de houten kokerzijl, en rond 1851 kwam er een zijlhuis waar het zijlvest vijf jaar zitting hield, voordat het opging in het waterschap Hunsingo. In 1918 werd de zijl vernieuwd.
Eten & drinken in Schouwerzijl
Bekijk alle restaurants →Het Booze Wijf
Het Booze Wijf is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Strandweg 1, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
Vishandel Sterkenburg
Vishandel Sterkenburg is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Haven 9, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
Waddengenot aan Zee
Waddengenot aan Zee is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Zeedijk 1, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
strandpaviljoen Meerzicht
strandpaviljoen Meerzicht is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Strandweg 11, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
De Noorman
De Noorman is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Haven 50, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
Restaurette Schierzicht
Restaurette Schierzicht is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Haven 8, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
't Ailand
't Ailand is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Haven 49A, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
Mare
Mare is een horecagelegenheid in Schouwerzijl. Categorie: Restaurants. Te vinden aan Haven 6, Lauwersoog. Een praktische keuze voor wie in de buurt wil eten of drinken.
Activiteiten in en rond Schouwerzijl
Werelderfgoedcentrum Waddenzee
Opvolger van het voormalige Zeehondencentrum Pieterburen, in gebruik sinds eind april 2025.
Borg Verhildersum
14e-eeuwse borg bij Leens, in de gemeente Het Hogeland.
Nationaal Park Lauwersmeer
Ontstaan in 1969 na afsluiting van de Lauwerszee van de Waddenzee.
Menkemaborg
Huidige gebouw dateert uit eind 14e/begin 15e eeuw.
Visserijmuseum Zoutkamp
Gevestigd sinds 1994 in een monumentale voormalige betonningsloods.
Bezienswaardigheden in Schouwerzijl
- De zijl De sluis zelf, die tegenwoordig geen functie meer heeft.
- Het zijlhuis Rijksmonument met een witte paling op de schoorsteen, als verwijzing naar het vroegere visrecht.
- Baarhuisje (1892) Op de begraafplaats.
Geschiedenis van Schouwerzijl
Het dorp had een bloeiende havenfunctie en vervulde een centrumfunctie voor de omliggende dorpen. Een standerdmolen wordt al in 1616 vermeld; in 1841 kwam er pelmolen "De Hoop", die in 1903 werd afgebroken. Het dorp had een openbare school (gesticht 1816, vernieuwd 1848, opgeheven 1914) en een christelijke school die in 1971 sloot, en kreeg in 1902 een gereformeerde kerk met pastorie en in 1949 een houten gereformeerde kerk — beide niet meer als kerk in gebruik.
Overnachten in Schouwerzijl
Bekijk alle verblijven →Camperplek Oal Dyck
Camperplek Oal Dyck is een accommodatie in Schouwerzijl. Categorie: Camperplaatsen & stacaravans. Te vinden aan Oude-Dijk 29, Uithuizen. Een optie om te overnachten in de omgeving.
Siblu Camping Lauwersoog
Siblu Camping Lauwersoog is een accommodatie in Schouwerzijl. Categorie: Campings. Te vinden aan Strandweg 5, Lauwersoog. Een optie om te overnachten in de omgeving.
Wonen en verblijven in Schouwerzijl
Schouwerzijl ligt in de provincie Groningen, in de gemeente Het Hogeland.
Met ongeveer 95 inwoners (1 januari 2026) is Schouwerzijl een van de kernen in de regio. Wie wil overnachten, vindt in deze gids 2 overnachtingsmogelijkheden in en rond Schouwerzijl.
Bereikbaarheid van Schouwerzijl
Schouwerzijl ligt op ongeveer 14 kilometer van het centrum van de stad Groningen.
In en rond Schouwerzijl staan in deze gids 8 eetgelegenheden om na een bezoek iets te eten of drinken.
Veelgestelde vragen over Schouwerzijl
In welke gemeente ligt Schouwerzijl?
Schouwerzijl ligt in de gemeente Het Hogeland, in de provincie Groningen.
Hoeveel inwoners heeft Schouwerzijl?
Schouwerzijl heeft ongeveer 95 inwoners (1 januari 2026).
Wat is er te doen in Schouwerzijl?
In en rond Schouwerzijl staan in deze gids 5 activiteiten, naast eten & drinken en overnachtingsmogelijkheden in de buurt.
Waar kan ik eten en overnachten in Schouwerzijl?
Deze gids koppelt 8 eetgelegenheiden en 2 overnachtingsmogelijkheiden aan Schouwerzijl; bekijk de secties hierboven voor de actuele lijst.
